Er bestaan verschillende chirurgische opties. Belangrijk om te onthouden is dat elk individu andere noden, wensen en mogelijkheden heeft om deze procedures te ondergaan. Een geïndividualiseerd behandelplan moet daarom ontwikkeld worden voor elke transgender persoon. Dit behandelplan kan veranderen over tijd. Procedures kunnen in verschillende volgorde en configuraties worden doorlopen.

Borstvergroting

Bij de meerderheid van de trans vrouwen en non-binaire personen met mannelijk geboortegeslacht is, zelfs na jarenlange hormonale therapie, te weinig borstweefsel aanwezig om de gevoelens van onbehagen omtrent het lichaam volledig te verlichten. Daarom is een borstvergroting vaak gewenst. Indien gewenst kan dit samen met de vaginoplastie worden uitgevoerd.

Een borstvergroting bij transgender personen met mannelijk geboortegeslacht verloopt grotendeels zoals bij cisgender vrouwen. De borstprothesen worden meestal achter de borstspier geplaatst, omwille van de betere bedekking en meer kans op soepele borsten. De prothesen zijn gevuld met siliconengel of fysiologisch serum. Siliconegel heeft als voordeel dat het mogelijk wat soepeler aanvoelt, maar als nadeel dat het kan migreren bij ruptuur. Protheses gevuld met fysiologisch serum hebben als voordeel dat ze absoluut veilig zijn, maar als nadeel dat ze mogelijk iets minder natuurlijk aanvoelen. Bij transgender personen worden meestal prothesen met een wat bredere basis gekozen. Ze worden zo dicht mogelijk bij mekaar in het midden ingebracht doch omwille van de iets meer naar buiten/lateraal plaatsing van de tepels en de iets bredere borstkas kan het vaak niet anders dan dat ze ietsjes verder uit mekaar liggen in vergelijking met een cisgender vrouw. Het volume kan aangepast worden aan het reeds aanwezige borstklierweefsel en naargelang de eigen wensen.

Genitale chirurgie

Bij een vaginoplastie wordt de inhoud van de penis (de zwellichamen) vrijwel integraal verwijderd. De huid van de penis wordt aan het uiteinde dichtgemaakt, naar binnen omgeklapt en als een gesteelde huidflap gebruikt om een vagina te reconstrueren. De huid van de buitenkant van de penis komt dus aan de binnenkant van de vagina te liggen. Soms wordt met een huident de vagina dieper gemaakt. De beide teelballen worden verwijderd en het achterste gedeelte van het scrotum wordt als een apart flapje gebruikt om een bredere ingang tot de vagina te krijgen. Het voorste deeltje van de eikel, dat zeer gevoelig is, wordt gebruikt voor de reconstructie van de clitoris, samen met een hoeveelheid voorhuid, waarmee de kleine schaamlippen worden gereconstrueerd. De twee buitenste delen van het scrotum worden dan gebruikt voor de reconstructie van de grote schaamlippen.

De mogelijke complicaties bij deze ingreep zijn nabloeding en moeilijke wondgenezing ter hoogte van de ingang van de vagina. Een zeldzame complicatie is een perforatie van de endeldarm, waardoor een verbinding tussen de vagina en het rectum ontstaat (rectovaginale fistel) en stoelgang verloren gaat via de vagina. Als zich een dergelijke complicatie voordoet, moet de stoelgang tijdelijk via een stoma ter hoogte van de buik verwijderd worden. Pas wanneer alles genezen is, kan de normale darmcontinuïteit hersteld worden.

De wachtlijsten voor vaginoplastie zijn erg lang. Er kan eventueel geopteerd worden om eerst (of enkel) het testikelweefsel te verwijderen (orchidectomie). Aangezien dit geen zware langdurige ingreep is, kan ze sneller ingepland worden dan een vaginoplastie.

Vereisten

Om als transgender persoon in aanmerking te komen voor orchidectomie of vaginoplastie moet men in het bezit zijn van een verwijsbrief van een behandelaar (psycholoog, psychiater, seksuoloog, etc.), meerderjarig zijn en minimum één jaar genderbevestigende hormonen hebben genomen (oestrogenen – androcur volstaat niet).