Sommige transpersonen lijden aan genderdysforie, en kunnen gebaat zijn met begeleiding. Deze begeleidende gesprekken hebben verschillende doelstellingen. Ten eerste zijn de gesprekken erop gericht om de genderdysforie te helpen verkennen. Een hulpverlener kan mee nadenken over de genderrol en –expressie waarin je je comfortabel voelt. Ook kan worden gesproken over manieren om je familie en vrienden in te lichten, het bespreekbaar stellen van een genderrolwissel op de werkvloer, school, etc. Ten tweede dienen de gesprekken om te exploreren welke medische behandelopties beschikbaar of gewenst zouden kunnen zijn. Op deze manier biedt begeleiding hulp in het maken van een geïnformeerde beslissing indien men medische stappen wenst te zetten. Zowel voor- als nadelen van medische behandelingen kunnen grondig worden doorgesproken, met als doel te zorgen voor duidelijke en realistische verwachtingen rond bestaande behandelingen. Ten derde wordt ook de draagkracht van een individu ingeschat, in de context van eventueel gewenste medische interventies. Dit laatste is nodig om te kunnen inschatten hoe men zal omgaan met uitdagingen die kunnen ontstaan door het starten van een sociale en/of medische transitie. Partners worden systematisch uitgenodigd op deze gesprekken. Mits akkoord van en mits medeweten van de cliënt zelf, kan deze partner (samen met de cliënt of apart) ook deelnemen aan één of meerdere gesprekken. Vaak worden ook familieleden of andere naasten betrokken.

Belangrijk is dat het behandelplan van elke cliënt sterk geïndividualiseerd is. Het aantal gesprekken en de duur van een transitie zullen dus van persoon tot persoon verschillen, alsook de stappen die een persoon nodig vindt om de genderdysforie te verlichten. Beslissingen met betrekking tot de behandeling worden altijd door de cliënt gemaakt, in samenspraak met de betrokken behandelaar(s).

Het is in elk geval nodig dat vóór de start van een hormoontherapie en vóór chirurgie gesprekken plaatsvinden. De hulpverlener dient immers een verwijsbrief op te stellen. Zonder verwijsbrief zal een endocrinoloog of chirurg geen medische behandeling opstarten. Een ‘real life experience’, waarbij men in het dagelijks leven volledig in de gewenste genderrol gaat leven, is daarentegen niet meer nodig als voorwaarde voor hormonale therapie. De sociale en lichamelijke veranderingen kunnen effecten hebben op gemoed, identiteit, en op de relaties met anderen. Een vertrouwd hulpverlener kan in deze turbulente periode van verandering mee nadenken over hoe je nieuwe situaties kan aanpakken, met emoties kan omgaan etc. Ook nadat alle medische interventies zijn afgerond, kan er nog een periode ontstaan van wennen aan de nieuwe situatie, zowel voor de transpersoon zelf, als voor de partner, omgeving… In geval van complicaties of niet ingevulde verwachtingen, kan soms reflectie ontstaan (‘is dit het maar?’ of was het dit waard?’). Uiteraard blijven transpersonen ook met dergelijke vragen welkom bij hulpverlening.

Els Elaut